Foto van een Iris. Bron: https://www.anderlecht.be/nl/agenda/de-iris-van-brussel-en-andere-natuurgeheimen
De iris is al sinds 1991 het embleem van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Deze keuze is niet volledig willekeurig. Oorspronkelijk ontstond Brussel uit het Karolingische dorp Bruocsella dat in de Zenne vallei was gevestigd. De Zenne kronkelde destijds tussen moerassen heen. Typisch in onze contreien is dat in moerassen irissen goed vertoeven, het is dan ook niet zo verbazingwekkend dat er al meer dan duizend jaar geleden irissen te vinden waren bij het ontstaan van de stad. De iris kwam ook voor op de scepter van de afstammelingen van Karel de Grote, onder wie Karel van Frankrijk die het hertogdom Beneden-Lotharingen geschonken kreeg in 979. Hij koos dat gebied dan ook als hoofdstad en men ziet daarom de stichtingsdatum van Brussel als 979.
In de tijd van de hertogen van Brabant (11de – 12de eeuw) werd Brussel omringd door moerassen vol goudgele irissen. En de legende wil dat deze bescheiden waterplant de mannen van de hertog ooit een strategische overwinning schonk. Zij kenden de iris en wisten dat de plant alleen in ondiep water van enkele centimeter groeit. Zij wisten dus dat zij met hun paarden door de moerassen konden galopperen… daarbij zorgvuldig de plekken volgend waar irissen groeiden, want daar is het water niet diep. De tegenstanders waren botanisch minder onderlegd, en net zoals de Brusselse soldaten stormden zij met hun paarden de moerassen in, maar bleven er steken…
Vandaag de dag groeit de iris nog steeds in zijn natuurlijke omgeving, onder meer in de vallei van de Vuylbeek, in het Zoniënwoud. Op 5 maart 1991 besliste de Gewestraad van Brussel-Hoofdstad om de iris als embleem voor het gewest te kiezen. Voor de grafische uitvoering werd een grote openbare wedstrijd georganiseerd. Na heel wat verwikkelingen werd uiteindelijk het ontwerp van Jacques Richez door de overheid geselecteerd.